My RSS Feeds
Het gaat goed in de wereld!?
Voor het eerst is er een objectieve en goed onderbouwde studie verschenen naar het aantal gewapende conflicten dat woedt tussen ons apen. Het "The Human Security Report 2005" van het Human Security Centre schetst een wereld waarin oorlogen, massamoorden, volkerenmoorden, coups, burgeroorlogen, wapenhandel enzovoorts sterk aan het dalen zijn, samen met het gemiddeld aantal doden per gewapend conflict. Het schetst een beeld van een primatenpopulatie die verbazingwekkend genoeg in vrij snel tempo onderweg is naar wereldvrede.
Klinkt ongelooflijk, maar eigenlijk ook weer niet. Het raarste vind ik nog dat ze duidelijk zeggen dat er geen officiële cijfers zijn omtrent trends in gewapende conflicten. Over alles worden statistieken verzameld maar in dit geval kunnen de hoge omes het nog niet eens eens met elkaar worden over de definitie van "gewapend conflict".
Voor dit rapport hebben ze hele strikte definities gepakt. Als een conflict meer dan 25 doden per jaar oplevert is het een gewapend conflict. Zijn het er meer dan 1.000 dan is het een oorlog. Is er maar één staat in betrokken dan is het een burgeroorlog, wordt het uitgevochten op een ander grondgebied dan is het een extra-staatconflict (bijvoorbeeld onze eigen oorlog in Indonesië).
Nog wat rare cijfers die uit het rapport voortkomen:
- Slechts 5% van alle conflicten in de jaren 90 was internationaal. Verenigde Staten-Somalië, Verenigde Staten-Afghanistan en Verenigde Staten-Irak zijn eigenlijk min of meer de enige.
- De laatste koloniale oorlog werd beëindigd in 1975.
- In de periode 1975-1991 verdubbelde het aantal burgeroorlogen
- Na 1989 zijn meer dan 100 conflicten in vrede geëindigd, waarvan er maar heel weinig überhaupt de pers gehaald hebben (dit in tegenstelling tot het uitbreken van conflicten, wat wel op enorme persaandacht kan rekenen)
- Na 1991, na een korte oplaaing door de val van het communisme, is het aantal burgeroorlogen teruggezakt tot het niveau van vóór 1974.
Het stoppen van de Koude Oorlog, en dientengevolge de stop op het funderen van idealistische oorlogen wereldwijd door zowel kapitalisten als communisten, het vermogen van de VN om eindelijk haar langbedoelde taken te beoefenen in plaats van te verdrinken in Koude Oorlog-politiek en het eindigen van het kolonialisme worden als belangrijkste factoren opgegeven. - Afrika blijft een enorm probleem, iets meer dan 40% van het totaal aantal conflicten wordt daar uitgevochten.
- De val van de Soviet Unie heeft voor grote instabiliteit gezorgd in regionen in centraal-Azië, en dit is dus het enige gebied waar het aantal conflicten drastisch gestegen is sinds 1992.
- In heel Azië wordt bijna de helft van alle conflicten in de wereld wordt uitgevochten.
- Het aantal internationale crises (die kunnen leiden tot een nieuw internationaal conflict) is sinds het aantreden van Gorbachov gedaald naar pre-Koude Oorlog niveau.
- Meer dan de helft van alle post-WWII oorlogsdoden werd veroorzaakt in 5 grote oorlogen (Chinese revolutie, Korea, Vietnam, Iran-Iraq en alle oorlogen in Afghanistan vanaf 1978 tot 2002).
- De VS hebben voor fiscaal 2005 een militair budget van $420,7 miljard
- Rusland en China hebben voor fiscaal 2005 een militair budget van ongeveer $50 miljard.
- De VN heeft voor haar werk een jaarlijks budget van ongeveer $4,5 miljard.
- 239 van de 327 terroristische aanvallen op de Verenigde Staten tussen 1980 en 1999 werden gepleegd door Amerikaanse groeperingen, meestal extreem-rechts.
Affijn. Je kunt het hele rapport hier zelf nalezen, ik persoonlijk raad iedereen aan om het in ieder geval even door te bladeren. Het is heel toegankelijk geschreven, zij het (natuurlijk) in het Engels.
De grote vraag is dan natuurlijk: Zijn wij mensen het eindelijk aan het leren? Of zijn we gewoon te decadent geworden?
Wanneer is het voor het laatst oorlog geweest in een (redelijk) welvarend gebied? Ondertussen hebben we hier volgens mij in Europe inderdaad wel geleerd hoe we elkaar suf moeten lullen in plaats van kapot te schieten. Behalve in het armste gebied, de Balkan. Daar ging het alsnog wéér mis, maar ook daar gaat het de goede kant op, vermits de benodigde welvaart er komt.
Is, ook met zelfs die relatieve welvaart, het denkbaar dat we in Europa ooit weer teruggaan naar de pre-1950's? Dat we weer datgene gaan doen waar we al minstens 3000 jaar erg goed in zijn geweest: elkaar de hersens inslaan vanwege één of ander stompzinnig argument?
Wij zijn vanbinnen in de basis nog steeds die zelfde oerprimaten die hun wereld niet begrijpen. Die niets leren van hun verleden tenzij het is om hun directe behoeften beter te bevredigen. Philadelphia 2005 was een uitstekend voorbeeld van wat het kost om doorgaans heel beschaafde mensen terug te gooien naar dat hele primitieve. Binnen het tijdsbestek van een paar dagen was de hele stad vervallen tot één grote anarchie, de zuiverste in zijn soort.
Het bewijst maar al te goed hoe dun het laagje beschaving is waar wij ons mee bedekken. Ofschoon we dingen kunnen die ons tot goden zou maken voor onze voorouders, zijn we net zo makkelijk weer terug bij af te krijgen als die dingen er niet meer zijn.
In dit opzicht is oorlog altijd overal mogelijk, zowel intern als extern.
Aan de andere kant hebben wij onnoemelijk veel mechanismen die onze voorouders niet of nauwelijks hadden. Waarschijnlijk is alleen de Nederlandse wet al véél ingewikkelder dan die van het Romeinse Rijk ooit was. Om nog maar niet te spreken van de Europese wetgevingen en de globale regels en wetten. Daarbij komen alle commissies, parlementen, kamers, raden, hoven enzovoorts die overleg plegen over deze regels. Ofschoon dit overduidelijk een aantal groeperingen niet stopt, is het wel een factor. Daarnaast is er altijd nog het "waarom". Verreweg de meeste oorlogen die nu gevoerd worden, zeker de internationale, worden om compleet andere "waaroms" gevoerd. De belangen daarbij lopen door elkaar en verschillen nogal wat van vroeger. Door dit fijnmazige web van belangen onstaat een complexe structuur waar je óók de oorlog aan verklaart als je dat gaat doen. Als Nederland vandaag Duitsland zou willen binnenvallen zouden een heleboel machtige partijen daar niet zo blij mee zijn vanwege hun belangen in Duitsland, en anderen zouden er niet blij mee zijn vanwege de onzekerheid die een oorlog schept. En zo zijn er nog veel meer te verzinnen. Al deze partijen hebben belang, en ze zijn niet te beroerd om dat te laten weten. Een aantal van hen heeft zelfs macht, wat de situatie er nog heel wat complexer op maakt. Voeg hier de media in de mix toe, even roeren, en het is veel, veel moeilijker om een oorlog aan te vangen.
Geen van de naties die in zo'n complex web zit zal lichtvaardig aan een totale oorlog beginnen.
Dit beeld wordt natuurlijk aardig bezoedeld door "pet projects" als de oorlog in Afghanistan of Irak. Door de eenzijdigheid van de open oorlogvoering is het wat dat betreft juist makkelijker geworden om oorlog te voeren. Maar dan wel tegen een stel Mullah's met AK-47's om hun nek die met bunker busters plat gebombardeerd kunnen worden, anders is het niet leuk meer.
Maar zelfs daar zie je al dat de situatie uit de hand dreigt te lopen. De Amerikaanse staatsschuld is gerezen tot ongekende hoogte, de populariteit van de president is in jaren niet zo laag geweest, er is al een sterke stroom kritiek op gang gekomen en navolgende presidenten & kornuiten zullen daar heel voorzichtig mee om moeten gaan om te voorkomen dat de oorlog die als een televisie-oorlog begon de economie en het gehele land niet volledig verruïneert.
Kortom, het is weliswaar deels de welvaart die voorkomt dat we de knuppel en de boog weer oppakken, maar het is het door de economie geweven web van aan elkaar hangende factoren die het echt link maakt om een oorlog te beginnen. Daarnaast zijn klassieke factoren als nationalisme en dergelijke te kweken, maar dat is tegenwoordig "bad for business" dus dat doen we niet meer.
Dit rapport verschaft een nieuwe kijk op de mensheid. Overal waar oorlogen verdwijnen kan er opgebouwd worden. En opbouw heeft als het goed is tot resultaat een toenemende welvaart en toenemende belangen en mondigheid van interne partijen. Tot het niveau waar oorlog een pure economische bezigheid is geworden, die we nog steeds zullen praktiseren, maar wel veel voorzichtiger en op heel andere schaal.
